zaterdag 26 november 2016

Zaterdag 26 november - Vijf jaar

Lieverd,

het is vijf jaar geleden dat je in het WKZ op de IC lag. 24 November werd besloten dat je geïntubeerd zou worden om aan de beademing te gaan. Er waren te veel complicaties en het was te ingewikkeld. Op deze manier hoopte men dat je rust zou krijgen en daardoor beter zou herstellen. Eén kans, twee opties: erop of eronder. Sinds 13 november was je in het ziekenhuis en wat was je ziek, het ging door merg en been, het sneed dwars door m'n ziel je zo te zien.
Als ik terugkijk naar dit soort gebeurtenissen dan dringt nu pas de waanzin tot me door.
De wereld waarin we zaten was een wereld waarin we alles "normaal" vonden, waarin we ons lieten leiden door hetgeen zich voordeed. Veel keus heb je daar ook niet in en we waren zeker niet alleen maar volgzaam en zaten vaak vol kritische vragen maar toch doe je alsof de hele wereld gek is, behalve wij. Het was onze wereld waarin we een bizarre vorm van overleven hadden ontwikkeld.
 Het was de enige manier om overeind te blijven.

Het zijn de beelden waar ik nog steeds last van heb, beelden van jou die op mijn netvlies staan.  Misschien omdat ik er nu met afstand naar kijk waardoor ik het anders zie. Wat me nu vooral zo raakt is de onmenselijke heftigheid. Ik zag dat toen minder of misschien zelfs wel helemaal niet. Nu vragen we ons met regelmaat af hoe we dit in hemelsnaam aangekund hebben. Het moet een onderdeel van de overlevingstactiek zijn geweest wat ervoor zorgt dat je blijkbaar niet alles in de volle breedte tot je neemt als je er middenin zit.

Vijf jaar geleden.......het klinkt zo lang maar zo voelt het niet. En toch is het een hele tijd. Er is ook van alles en nog wat gebeurd, zoals dat gewoon is. November is voor mij het beginpunt wat uiteindelijk naar het einde leidde. Dat wisten we toen uiteraard niet. Misschien was het tegen beter weten in maar hoop houdt je gaande en wat nog het allerbelangrijkste was: jij wilde leven, je was vastbesloten beter te worden en je moest en zou uit de rolstoel.
Elke dag leven wij met jouw gemis en in deze periode verdiept zich dat nog meer. Alles kost me zoveel meer moeite, niets lijkt vanzelf te gaan. Ik ga dan vanzelf wat in de terugtrek-modus, ik zoek wat minder contact en ben graag thuis. Anderzijds is het precies deze periode dat we het druk hebben in de winkel dus weinig tijd voor bezinning. Het eerste jaar vond ik dat heel lastig maar dat gaat nu goed. Het loopt niet meer door elkaar heen, ik kan dat beter kaderen. De regie over de laatjes in mijn hoofd heb ik steeds meer zelf in handen, ik kan steeds beter bepalen wanneer ik welk laatje open.
Blijkbaar is een mens heel goed in staat hier een leefbare vorm in te vinden. Dat ene hardnekkige slecht sluitende laatje neem ik voor lief, er komt vast een moment dat ook die soepel open en dicht gaat.




zondag 2 oktober 2016

Zondag 2 oktober - Jarig

Lieve Schat,

we hebben het weer gehad, je geboortedag op 15 september. Ik vind dat echt de vreselijkste dag van het jaar, nog veel erger dan je sterfdag. Bij je sterfdag klopt het gevoel wat je hebt bij die dag, bij die periode. Bij je verjaardag niet, dat moet leuk zijn, gezellig, feest, cadeautjes, taart. De taart is er nog steeds, de rest niet. Die dag heb ik leven gegeven, die dag werd ik moeder. Moeder blijf je voor altijd maar het kind wat mij moeder maakte is er niet meer.
Het was een prachtige dag, zonnig en warm. We hadden besloten om naar het strand te gaan. Dat is eigenlijk de beste invulling voor deze dag, we zijn samen met ons drieën maar je kunt ook een beetje voor je uit zitten staren en de gedachten de vrije loop laten.
 Er wordt nog zo veel aan je gedacht. Bij het wakker worden liep mijn telefoon al over van lieve berichten en zag ik op Facebook berichten over jou en ook aan jou gericht. Bloemen en kaarten kwamen binnen, allemaal met lieve woorden. Geraakt was ik door de kaart van de pedagogisch medewerkster van het WKZ, dat zij nog altijd aan jou denkt ruim vierenhalf jaar na je overlijden, dat doet me weer beseffen wat jij een indruk wist te maken op mensen.
Ik vind dat mooi, het doet me zo goed te merken dat je niet vergeten wordt. Mijn grootste angst krijgt hiermee ongelijk.
's Avonds zijn er vrienden en familie langs geweest  Het is fijn dat zij komen, het is fijn te voelen dat zij bij ons willen zijn en samen met ons jouw verjaardag komen "vieren". Het was een heerlijke zwoele avond, we hebben buiten gezeten met de kaarsjes aan en een taartje gegeten, precies zoals jij het ook had gedaan.  Iedereen weet waarom die hier is, wat leidt tot fijne gesprekken in een bijna  serene sfeer. Die onderlinge verbondenheid op dit soort momenten koester ik. Ik merk dat ik het nodig heb. Toen het donker was hebben we een wensballon vol met liefde naar je gestuurd, ik hoop dat je hem hebt gepakt.
Van tevoren vraag ik me af hoe ik deze dag moet doorkomen en als ik 's avonds ga slapen ben ik blij dat de dag weer voorbij is. Het katerige gevoel houdt nog een paar dagen stand en dan ebt het weg.

Dit was de vijfde verjaardag zonder jou. Je had 22 geworden maar als ik naar je foto kijk, dan zie ik een kind. Wij worden ouder, Tirza is je nu twee jaar voorbij, ik zie iedereen ouder worden om ons heen maar jij niet, jij zult altijd 17 blijven.

vrijdag 2 september 2016

Vrijdag 2 september - Verdriet 2.0

De titel zou net zo goed Verdriet 8.0 of  46.0 kunnen zijn. Het evalueert, reset zich maar of al die versies tot verbetering leiden, is nog maar de vraag. Het leidt een eigen bestaan binnen in mij. Het wil altijd op de eerste plaats staan en gaat daarin zo ver dat het alle andere verdringt. Het maakt zich groot om zo veel mogelijk plaats in te nemen. Meestal roep ik het tot de orde en sta ik het niet toe en stuur ik het weer terug naar achteren: niet voordringen jij! Maar soms is er geen houden aan, dan knokt het zich naar voren en dringt het zich op, bijt zich vast en gaat niet meer weg. Het trekt me onder, laat me happen naar adem. Er tegen vechten heeft geen enkele zin, het wint toch dus laat ik het maar gebeuren en geef me er volledig aan over. Ik zoek troost in veilige armen, huil vol overgave en snotter zakdoeken vol tot Het Verdriet, voldaan over de overwinning, zich terugtrekt. Het is als een storm die gaat liggen, ik weet dat het voorbij gaat en het dan voorlopig weer rustig is.
Ik vind het niet erg, eigenlijk zelfs in tegendeel. Zolang ik het verdriet blijf voelen, voel ik Kevin. Dit gevoel hoort bij mij en staat me niet in de weg om evengoed te kunnen genieten en zelfs gelukkig te zijn. Het blijkt prima naast elkaar te kunnen bestaan.
5 September is het precies vierenhalf jaar geleden dat Kevin overleed en 15 september zou hij 22 jaar worden. Al medio augustus begint er zich een onrust te settelen in mijn lijf als voorbode voor september. Mijn lijf reageert eerder dan mijn hoofd: slecht slapen, vage misselijkheid en emotioneel.
Tijd blijkt geen garantie te zijn alhoewel tijd wel veel doet. De radeloosheid en de wanhoop van het begin is er niet meer. Toen kon ik me geen voorstelling maken hoe het zou zijn na vier jaar, ik kon toen überhaupt niet begrijpen dat er een moment zou komen dat ik zou moet zeggen: vierenhalf jaar geleden is Kevin overleden. En toch doe ik het nu maar begrijpen doe ik het nog steeds niet......



woensdag 3 februari 2016

Woensdag 3 februari - Vier jaar geleden

"De dag begint mooi met later op de dag kans op hagel en natte sneeuw", hoor ik vanochtend zeggen op de radio.
Vier jaar geleden was het precies zo, alleen werd er toen echte sneeuw voorspeld.
We moesten 's morgens naar het WKZ omdat Kevin's benen niet wilden doen wat hij wilde. Een beenmergpunctie moest uitkomst brengen.
's Middags begon het te sneeuwen en het hield niet meer op. De wereld veranderde in een witte wereld. Laat in de middag kregen we slecht nieuws: Kevin zou niet meer beter worden.
Oorverdovende stilte. Hersens die schreeuwen dat het niet waar kan zijn. Een hart wat bevriest.
Toen we later naar huis reden door de witte wereld, waren we bijna de enige op de weg, alleen in een wereld die bedekt was met een witte, zachte maar ijskoude deken. Alsof de natuur zich conformeerde aan ons.
Als de dag van gister weet ik alles nog van deze dag, ook totaal onbenullige dingen die ik helemaal niet hoef te weten. Het lijkt wel of de dag zich vastgeklonken heeft in mijn herinneringen, maar ook het weekend wat erop volgde. Uit balans, verdoofd en kotsmisselijk was ik. En wat vond ik het fijn dat er zoveel mensen langskwamen die warme armen om ons heen sloten. Delen en steunen houdt je op de been.

Vanaf nu nog een maand. Dat wisten we toen nog niet. "Een paar maanden" had de dokter gezegd. Wat is een paar? Zijn dat er twee, vijf, negen? Niemand die het wist maar een maand had niemand  zien aankomen, ook de dokter niet.
Kevin heeft zolang gevochten maar nu hij wist dat vechten geen zin meer had, ging het ook niet meer.
Vandaag gaan mijn gedachten veel terug naar vier jaar geleden. Ik vraag me af hoe je het kan handelen als je als 17-jarige een dergelijke boodschap te horen krijgt? Wat is er in zijn hoofd omgegaan? Het is toch niet te doen als je hoort dat vechten geen zin meer heeft, dat al het vechten voor niets is geweest? We hebben er veel over gesproken dus ik heb daar wel een beeld bij maar wat er werkelijk in iemands gedachten afspeelt, dat kun je immers niet weten.
Wat ik wel weet is dat ik vanaf toen zoveel mogelijk bij Kevin was, bewust van het feit dat er een moment zou komen dat dat niet meer zou kunnen, hoe dubbel dat ook is. Die intensiteit koester ik nog altijd, ik kijk  daar toch, ondanks alles, met veel warmte op terug.

dinsdag 1 december 2015

Dinsdag 1 december - Missen

Lieverd,

ik wil eventjes met je praten. Ik doe het maar zo want dan blijven de woorden staan en hoop ik dat het aankomt bij je. In mijn hoofd praat ik vaak tegen je maar word ik ook dikwijls weer afgeleid door andere dingen of is het moment weer voorbij dat het kon. 
We hebben het druk, we hebben een tweede winkel geopend in Haarlem. Het geeft veel energie om met iets nieuws bezig te zijn en mijn hoofd vol te hebben. Soms is het zo vol dat ik denk als er nog iets bijkomt dat er ontploffingsgevaar dreigt. En zomaar, plotsklaps zonder aankondiging, klieft het gemis van jou er dwars doorheen. Hoe druk het ook is en hoezeer ik ook in beslag word genomen, de gedachten aan jou zijn er opeens en dringen altijd voor, dwars door alles heen. Misschien omdat ik je praktische, nuchtere kijk op dingen mis, maar ook je "over de top"-ideeën waarbij je je fantasie de vrije loop liet maar waarvan we uiteindelijk, gierend van het lachen, tot de conclusie kwamen dat "dat het toch niet helemaal was".
Misschien is het gemis meer omdat we met iets nieuws bezig zijn, iets waar jij geen deel van uitmaakt en omdat het overduidelijk is dat we "door" gaan. Ook zonder jou. Ik weet dat we verder moeten en dat doen we ook maar het gemis lijkt daardoor nog wel meer. Een pijnlijke confrontatie. 
Ik krijg het ook niet op een rijtje: verder gaan, dat ook echt willen, ook wetend dat dat nodig is maar toch altijd het gevoel hebben dat het niet klopt. Misschien is dat wel tekenend voor hoe het nu is: het klopt gewoon niet meer. 
Er zijn dagen die ik echt niet te doen vind, zoals je geboortedag. Dat vind ik de ergste dag van allemaal.       21 zou je zijn geworden.....
Er zijn dagen dat het goed gaat, dan fladder je in en uit mijn gedachten zonder dat ik daar speciale gevoelens of gedachten bij heb. En er zijn dagen dat ik niet naar je foto kan kijken of het over je kan hebben zonder tranen. Zoals nu. Ik miste je al zo en na ruim drieënhalf jaar merk ik dat het nog erger kan.
Ik wist niet dat het kon.

zondag 13 september 2015

Zondag 13 september - 18

Afgelopen augustus is Tirza 18 geworden. De leeftijd die Kevin nooit heeft bereikt.
Tirza is haar oudere broer voorbij.....
Ik wist dat die dag zou komen en ik wist ook dat ik het moeilijk zou vinden. Weken van tevoren spookte het regelmatig door mijn hoofd maar wat kun je doen? Tirza is jarig en verdient een fijne dag, sterker nog, ze heeft er gewoon recht op.
Eric en ik hielden het voor onszelf, ik wilde het niet uitspreken naar Tirza toe, ik wilde haar niet lastigvallen met mijn gedachtekronkels. Het is haar dag en die ga ik niet verpesten. Maar soms heb je geen woorden nodig. 's Morgens op haar verjaardag kroop ze verdrietig in mijn armen, zich terdege bewust waar ik al lange tijd tegen aan zat te hikken. Mijn kleine, grote meisje van 18.
Zodra de verjaardag van Tirza voorbij is weet ik wat het volgende "evenement" is: de verjaardag van Kevin op 15 september. Een dag waar ik niet naar uitkijk.

5 September was het drieënhalf jaar geleden dat Kevin overleed...hij is nu net zo lang overleden als dat hij ziek is geweest. Zeven jaar geleden, op 13 september, wisten we nog van niets, twee dagen later, nota bene op zijn verjaardag zou onze wereld nooit meer dezelfde zijn.
Vroeger vond ik september een heerlijke maand met vaak nog wat mooie nazomerdagen waar ik zo van houd, het ritme van school en clubs zit er weer in maar het is toch nog relaxed.
Ik vind september niet meer leuk. Het stormt in mijn hoofd, er zijn te veel data die herinneren aan gebeurtenissen die elkaar in rap tempo opvolgden. Maar herinneren geeft houvast, zelfs al is het pijnlijk. De wetenschap dat er geen nieuwe herinneringen bij komen zorgt ervoor dat ik juist nog meer wil vasthouden aan wat was.
Ik rommel wat op zijn kamer, kijk naar zijn spulletjes en spuit zijn luchtje. Ik snuif het op, zo voel ik hem weer even dichtbij me. En als het vervlogen is, dan spuit ik gewoon een nieuwe herinnering.


zondag 5 juli 2015

Zondag 5 juli - 40 maanden

Lieve Schat,

op mijn telefoon zie ik vanmorgen de datum 5 juli. Een jaar na het overlijden heb ik elke maand geteld vanaf 5 maart, ik besloot ermee te stoppen toen het er 12 waren want hier kon ik toch niet eindeloos mee doorgaan? Toch telde ik vanochtend weer. 40 maanden sinds je overlijden, 40 maanden zonder jou, 40 maanden lang.....en nog snap ik het niet. Niet omdat ik dom ben of niet heb begrepen wat er gebeurd is. Ik snap nog steeds niet hoe het heeft kunnen gebeuren, dat je ziek bent geworden, dat je niet beter werd en uiteindelijk weg moest bij ons. Ik snap nog steeds niet dat je er niet meer bent.  Het feit is daar, dat weet ik. Wat is is, ook dat weet ik. Maar tussen weten en voelen zit veel ruimte. Ik weet dat je bent overleden maar om dat te voelen doet nog altijd veel pijn.
Ik word nog altijd misselijk als ik naar je foto kijk en het laat binnenkomen waarom je foto daar op die manier staat samen met de urn. Die reactie van mijn maag leidt een eigen leven ongeacht het weten.

We zijn met z'n drieën op vakantie geweest, dat blijft vreemd en incompleet maar het gaat toch. Je foto gaat mee en we hebben het over je, misschien zelfs vaker dan anders omdat we er nu de rust en de ruimte voor hebben. In de vakantieperiode mis ik je nog meer dan anders. Dat zal te maken hebben met de vrijheid en blijheid die ik om me heen zie. Jouw leeftijdgenoten genieten ervan met volle teugen en doen leuke dingen. Zij gaan door met ontwikkelen zoals het hoort. Er wordt weer een studiejaar afgesloten en toekomstplannen gemaakt. Dat had ik jou ook zo gegund.
Ik moet altijd even slikken als mijn vriendinnen en familie op vakantie gaan. Het gevoel dat ze altijd binnen handbereik zijn als ik ze nodig heb geeft geborgenheid.
Het is een schijnveiligheid want het is echt niet zo dat ik wekelijks bij iemand op de stoep sta maar het is meer het idee dat dat niet kan mocht het nodig zijn....hoe raar werkt het in mijn hoofd??

Soms droom ik over je. Toen je net was overleden droomde ik over je als peuter, elke nacht weer.
Dat ging over. Daarna was je altijd ziek of dood in mijn dromen.  En dat wist ik blijkbaar zelfs in mijn droom heel goed want ik maakte ruzie met de dokter omdat die zei iets te hebben wat je beter kon maken en ik probeerde hem aan zijn verstand te brengen dat je al dood was. Ook dat ging over. Nu weet ik 's morgens dat ik over je gedroomd heb, ik weet alleen vaak niet waarover. Blijkbaar zitten ook hier fases in, net zoals in het proces van rouwen. Het is niet over, het gaat ook nooit over maar anders is het wel. Wat er anders is kan ik niet eens zo goed benoemen. Het is iets zachter, het schuurt iets minder maar weg is het nooit. En net als ik denk dat het best goed gaat, slaat het in de volle hevigheid weer toe. De tussenliggende periodes worden langer maar die momenten blijven intens en rauw.
Ik mis je lieverd, we missen je allemaal, ieder op zijn eigen manier en om verschillende redenen.
Laat mij maar dromen....