Vrijdag 2 september - Verdriet 2.0

De titel zou net zo goed Verdriet 8.0 of  46.0 kunnen zijn. Het evalueert, reset zich maar of al die versies tot verbetering leiden, is nog maar de vraag. Het leidt een eigen bestaan binnen in mij. Het wil altijd op de eerste plaats staan en gaat daarin zo ver dat het alle andere verdringt. Het maakt zich groot om zo veel mogelijk plaats in te nemen. Meestal roep ik het tot de orde en sta ik het niet toe en stuur ik het weer terug naar achteren: niet voordringen jij! Maar soms is er geen houden aan, dan knokt het zich naar voren en dringt het zich op, bijt zich vast en gaat niet meer weg. Het trekt me onder, laat me happen naar adem. Er tegen vechten heeft geen enkele zin, het wint toch dus laat ik het maar gebeuren en geef me er volledig aan over. Ik zoek troost in veilige armen, huil vol overgave en snotter zakdoeken vol tot Het Verdriet, voldaan over de overwinning, zich terugtrekt. Het is als een storm die gaat liggen, ik weet dat het voorbij gaat en het dan voorlopig weer rustig is.
Ik vind het niet erg, eigenlijk zelfs in tegendeel. Zolang ik het verdriet blijf voelen, voel ik Kevin. Dit gevoel hoort bij mij en staat me niet in de weg om evengoed te kunnen genieten en zelfs gelukkig te zijn. Het blijkt prima naast elkaar te kunnen bestaan.
5 September is het precies vierenhalf jaar geleden dat Kevin overleed en 15 september zou hij 22 jaar worden. Al medio augustus begint er zich een onrust te settelen in mijn lijf als voorbode voor september. Mijn lijf reageert eerder dan mijn hoofd: slecht slapen, vage misselijkheid en emotioneel.
Tijd blijkt geen garantie te zijn alhoewel tijd wel veel doet. De radeloosheid en de wanhoop van het begin is er niet meer. Toen kon ik me geen voorstelling maken hoe het zou zijn na vier jaar, ik kon toen überhaupt niet begrijpen dat er een moment zou komen dat ik zou moet zeggen: vierenhalf jaar geleden is Kevin overleden. En toch doe ik het nu maar begrijpen doe ik het nog steeds niet......

Woensdag 3 februari - Vier jaar geleden

"De dag begint mooi met later op de dag kans op hagel en natte sneeuw", hoor ik vanochtend zeggen op de radio.
Vier jaar geleden was het precies zo, alleen werd er toen echte sneeuw voorspeld.
We moesten 's morgens naar het WKZ omdat Kevin's benen niet wilden doen wat hij wilde. Een beenmergpunctie moest uitkomst brengen.
's Middags begon het te sneeuwen en het hield niet meer op. De wereld veranderde in een witte wereld. Laat in de middag kregen we slecht nieuws: Kevin zou niet meer beter worden.
Oorverdovende stilte. Hersens die schreeuwen dat het niet waar kan zijn. Een hart wat bevriest.
Toen we later naar huis reden door de witte wereld, waren we bijna de enige op de weg, alleen in een wereld die bedekt was met een witte, zachte maar ijskoude deken. Alsof de natuur zich conformeerde aan ons.
Als de dag van gister weet ik alles nog van deze dag, ook totaal onbenullige dingen die ik helemaal niet hoef te weten. Het lijkt wel of de dag zich vastgeklonken heeft in mijn herinneringen, maar ook het weekend wat erop volgde. Uit balans, verdoofd en kotsmisselijk was ik. En wat vond ik het fijn dat er zoveel mensen langskwamen die warme armen om ons heen sloten. Delen en steunen houdt je op de been.

Vanaf nu nog een maand. Dat wisten we toen nog niet. "Een paar maanden" had de dokter gezegd. Wat is een paar? Zijn dat er twee, vijf, negen? Niemand die het wist maar een maand had niemand  zien aankomen, ook de dokter niet.
Kevin heeft zolang gevochten maar nu hij wist dat vechten geen zin meer had, ging het ook niet meer.
Vandaag gaan mijn gedachten veel terug naar vier jaar geleden. Ik vraag me af hoe je het kan handelen als je als 17-jarige een dergelijke boodschap te horen krijgt? Wat is er in zijn hoofd omgegaan? Het is toch niet te doen als je hoort dat vechten geen zin meer heeft, dat al het vechten voor niets is geweest? We hebben er veel over gesproken dus ik heb daar wel een beeld bij maar wat er werkelijk in iemands gedachten afspeelt, dat kun je immers niet weten.
Wat ik wel weet is dat ik vanaf toen zoveel mogelijk bij Kevin was, bewust van het feit dat er een moment zou komen dat dat niet meer zou kunnen, hoe dubbel dat ook is. Die intensiteit koester ik nog altijd, ik kijk  daar toch, ondanks alles, met veel warmte op terug.

Dinsdag 1 december - Missen

Lieverd,

ik wil eventjes met je praten. Ik doe het maar zo want dan blijven de woorden staan en hoop ik dat het aankomt bij je. In mijn hoofd praat ik vaak tegen je maar word ik ook dikwijls weer afgeleid door andere dingen of is het moment weer voorbij dat het kon. 

We hebben het druk, we hebben een tweede winkel geopend in Haarlem. Het geeft veel energie om met iets nieuws bezig te zijn en mijn hoofd vol te hebben. Soms is het zo vol dat ik denk als er nog iets bijkomt dat er ontploffingsgevaar dreigt. En zomaar, plotsklaps zonder aankondiging, klieft het gemis van jou er dwars doorheen. Hoe druk het ook is en hoezeer ik ook in beslag word genomen, de gedachten aan jou zijn er opeens en dringen altijd voor, dwars door alles heen. Misschien omdat ik je praktische, nuchtere kijk op dingen mis, maar ook je "over de top"-ideeën waarbij je je fantasie de vrije loop liet maar waarvan we uiteindelijk, gierend van het lachen, tot de conclusie kwamen dat "dat het toch niet helemaal was".

Misschien is het gemis meer omdat we met iets nieuws bezig zijn, iets waar jij geen deel van uitmaakt en omdat het overduidelijk is dat we "door" gaan. Ook zonder jou. Ik weet dat we verder moeten en dat doen we ook maar het gemis lijkt daardoor nog wel meer. Een pijnlijke confrontatie. 

Ik krijg het ook niet op een rijtje: verder gaan, dat ook echt willen, ook wetend dat dat nodig is maar toch altijd het gevoel hebben dat het niet klopt. Misschien is dat wel tekenend voor hoe het nu is: het klopt gewoon niet meer. 

Er zijn dagen die ik echt niet te doen vind, zoals je geboortedag. Dat vind ik de ergste dag van allemaal.       21 zou je zijn geworden.....

Er zijn dagen dat het goed gaat, dan fladder je in en uit mijn gedachten zonder dat ik daar speciale gevoelens of gedachten bij heb. En er zijn dagen dat ik niet naar je foto kan kijken of het over je kan hebben zonder tranen. Zoals nu. Ik miste je al zo en na ruim drieënhalf jaar merk ik dat het nog erger kan.
Ik wist niet dat het kon.

Zondag 13 september - 18

Afgelopen augustus is Tirza 18 geworden. De leeftijd die Kevin nooit heeft bereikt.
Tirza is haar oudere broer voorbij.....
Ik wist dat die dag zou komen en ik wist ook dat ik het moeilijk zou vinden. Weken van tevoren spookte het regelmatig door mijn hoofd maar wat kun je doen? Tirza is jarig en verdient een fijne dag, sterker nog, ze heeft er gewoon recht op.
Eric en ik hielden het voor onszelf, ik wilde het niet uitspreken naar Tirza toe, ik wilde haar niet lastigvallen met mijn gedachtekronkels. Het is haar dag en die ga ik niet verpesten. Maar soms heb je geen woorden nodig. 's Morgens op haar verjaardag kroop ze verdrietig in mijn armen, zich terdege bewust waar ik al lange tijd tegen aan zat te hikken. Mijn kleine, grote meisje van 18.
Zodra de verjaardag van Tirza voorbij is weet ik wat het volgende "evenement" is: de verjaardag van Kevin op 15 september. Een dag waar ik niet naar uitkijk.

5 September was het drieënhalf jaar geleden dat Kevin overleed...hij is nu net zo lang overleden als dat hij ziek is geweest. Zeven jaar geleden, op 13 september, wisten we nog van niets, twee dagen later, nota bene op zijn verjaardag zou onze wereld nooit meer dezelfde zijn.
Vroeger vond ik september een heerlijke maand met vaak nog wat mooie nazomerdagen waar ik zo van houd, het ritme van school en clubs zit er weer in maar het is toch nog relaxed.
Ik vind september niet meer leuk. Het stormt in mijn hoofd, er zijn te veel data die herinneren aan gebeurtenissen die elkaar in rap tempo opvolgden. Maar herinneren geeft houvast, zelfs al is het pijnlijk. De wetenschap dat er geen nieuwe herinneringen bij komen zorgt ervoor dat ik juist nog meer wil vasthouden aan wat was.
Ik rommel wat op zijn kamer, kijk naar zijn spulletjes en spuit zijn luchtje. Ik snuif het op, zo voel ik hem weer even dichtbij me. En als het vervlogen is, dan spuit ik gewoon een nieuwe herinnering.

Zondag 5 juli - 40 maanden

Lieve Schat,

op mijn telefoon zie ik vanmorgen de datum 5 juli. Een jaar na het overlijden heb ik elke maand geteld vanaf 5 maart, ik besloot ermee te stoppen toen het er 12 waren want hier kon ik toch niet eindeloos mee doorgaan? Toch telde ik vanochtend weer. 40 maanden sinds je overlijden, 40 maanden zonder jou, 40 maanden lang.....en nog snap ik het niet. Niet omdat ik dom ben of niet heb begrepen wat er gebeurd is. Ik snap nog steeds niet hoe het heeft kunnen gebeuren, dat je ziek bent geworden, dat je niet beter werd en uiteindelijk weg moest bij ons. Ik snap nog steeds niet dat je er niet meer bent.  Het feit is daar, dat weet ik. Wat is is, ook dat weet ik. Maar tussen weten en voelen zit veel ruimte. Ik weet dat je bent overleden maar om dat te voelen doet nog altijd veel pijn.
Ik word nog altijd misselijk als ik naar je foto kijk en het laat binnenkomen waarom je foto daar op die manier staat samen met de urn. Die reactie van mijn maag leidt een eigen leven ongeacht het weten.

We zijn met z'n drieën op vakantie geweest, dat blijft vreemd en incompleet maar het gaat toch. Je foto gaat mee en we hebben het over je, misschien zelfs vaker dan anders omdat we er nu de rust en de ruimte voor hebben. In de vakantieperiode mis ik je nog meer dan anders. Dat zal te maken hebben met de vrijheid en blijheid die ik om me heen zie. Jouw leeftijdgenoten genieten ervan met volle teugen en doen leuke dingen. Zij gaan door met ontwikkelen zoals het hoort. Er wordt weer een studiejaar afgesloten en toekomstplannen gemaakt. Dat had ik jou ook zo gegund.
Ik moet altijd even slikken als mijn vriendinnen en familie op vakantie gaan. Het gevoel dat ze altijd binnen handbereik zijn als ik ze nodig heb geeft geborgenheid.
Het is een schijnveiligheid want het is echt niet zo dat ik wekelijks bij iemand op de stoep sta maar het is meer het idee dat dat niet kan mocht het nodig zijn....hoe raar werkt het in mijn hoofd??

Soms droom ik over je. Toen je net was overleden droomde ik over je als peuter, elke nacht weer.
Dat ging over. Daarna was je altijd ziek of dood in mijn dromen.  En dat wist ik blijkbaar zelfs in mijn droom heel goed want ik maakte ruzie met de dokter omdat die zei iets te hebben wat je beter kon maken en ik probeerde hem aan zijn verstand te brengen dat je al dood was. Ook dat ging over. Nu weet ik 's morgens dat ik over je gedroomd heb, ik weet alleen vaak niet waarover. Blijkbaar zitten ook hier fases in, net zoals in het proces van rouwen. Het is niet over, het gaat ook nooit over maar anders is het wel. Wat er anders is kan ik niet eens zo goed benoemen. Het is iets zachter, het schuurt iets minder maar weg is het nooit. En net als ik denk dat het best goed gaat, slaat het in de volle hevigheid weer toe. De tussenliggende periodes worden langer maar die momenten blijven intens en rauw.
Ik mis je lieverd, we missen je allemaal, ieder op zijn eigen manier en om verschillende redenen.
Laat mij maar dromen....

Donderdag 12 maart - Lieve Kevin

Lieve Schat,

het is vandaag een stralende dag. Drie jaar geleden was dat ook zo. Het was de dag van de crematie.
Een inktzwarte dag, de meest zwarte dag in mijn leven en de zon scheen. Als de zon schijnt lijkt alles alijd mooier, lichter, fijner. Dat kon niet op deze dag en toch voelde het als een cadeau, alsof het zo moest zijn om deze onmogelijke dag iets dragelijker te maken.
Drie jaar geleden moesten we echt afscheid van je nemen, nu ook lijfelijk.
Alles maar dan ook alles hebben we zelf gedaan om zo lang mogelijk bij jou te blijven,  zoals we altijd bij jou waren tijdens je ziekte. Nu moest je alleen verder.
Mijn gedachten trekken me mee naar de krochten van mijn geheugen, ze trekken me onder in het  gevoel van toen. Sinds je was overleden had ik het alleen nog maar koud. De warme zonnestralen voelde ik op mijn huid maar door het gat in mijn hart kwam alleen ijzige kou.
Ik kijk naar buiten, de lucht is strakblauw, net als drie jaar geleden. Is het toeval? Misschien moet het zo zijn om de zwarte gedachten kleur te geven. Jij was kleurrijk, je persoonlijkheid, je uitspraken, je liefde, je humor. Ik denk aan jou en laat me inkleuren door jouw warmte.

Dinsdag 3 februari - Uitbehandeld

Toen de dokter drie jaar geleden de woorden uitsprak waarvoor we zo bang waren, was vanaf dat moment alles anders.
We hadden drieënhalf jaar lang alles gedaan om die woorden nooit te zullen horen, we hebben die woorden uitgedaagd en weggehoond, vastbesloten dat die nooit van toepassing zouden zijn.
Toch werden ze op 3 februari 2012 uitgesproken: "het is niet goed, we hebben leukemie-cellen gevonden". We wisten dat als de leukemie terug zou komen er geen verdere behandeling mogelijk was, daar had men ons al op voorbereid. Maar ondanks dat je de woorden hoort en je hersenen de woorden registreren kun je niet begrijpen wat er gezegd wordt. Ze zegt dat er geen behandeling meer mogelijk is.....wat zegt ze nu eigenlijk? Bedoelt ze dat mijn kind dood gaat? Dat is toch niet mogelijk?? Míjn kind?!
Het staat op mijn netvlies gebrand en gekerfd in mijn ziel. Hoe we daar zaten, de reactie van Kevin, de wanhoop in de ogen van Eric. Ik voel nog het vacuüm wat zich om me heen sloot. De woorden van de dokter ver weg, flarden ving ik op.
Als een mantra dreunde het de dagen daarna constant in mijn hoofd: Kevin gaat dood. Alsof dat ervoor moest zorgen dat ik ervan doordrongen werd dat het echt waar was. Verdoofd en kotsmisselijk balanceerde ik op de grens van werkelijkheid en onwerkelijkheid.

Bij voorkeur 's nachts speelt alles zich als een film af, telkens opnieuw. Blijkbaar is mijn geheugen selectief, het zijn altijd dezelfde beelden. Obsessief kan ik vragen aan Eric, familie en vriendinnen hoe het voor hen was, hoe en wat is er gezegd, wat is er gebeurd, wat deed ik, wat deed Kevin? Allemaal in een poging om zoveel mogelijk vast te houden.
Al dagen verkeer ik een staat van misselijkheid en heb ik frisse lucht nodig om te ademen, ik draal maar wat rond, er komt niet veel uit mijn handen. Daar zal waarschijnlijk de komende weken niet veel verandering in komen. Herbeleven, overdenken, herinneringen. Tot 5 maart is het een doorlopende voorstelling.